OCPP nedir? Şarj istasyonu yönetim protokolü sade anlatım

İstasyon ile yazılım arasındaki ortak dil

OCPP (Open Charge Point Protocol), şarj istasyonunun bir merkezi yönetim yazılımıyla nasıl konuşacağını tanımlayan açık bir protokoldür. İstasyon “bir kart okutuldu, bu kişi şarj edebilir mi?” diye sorar; yazılım yanıt verir. Şarj başladığında, sürerken ve bittiğinde istasyon enerji ve zaman bilgisini yazılıma bildirir.

Protokolün açık olması, farklı üreticilerin istasyonlarının aynı yazılıma, aynı istasyonun da farklı yazılımlara bağlanabilmesini sağlar. Bu, istasyon sahibini tek bir tedarikçiye bağımlı olmaktan kurtarır.

OCPP’nin bir benzetmesi, yazıcılar ve bilgisayarlar arasındaki ortak sürücü dilidir: hangi markadan olursa olsun yazıcı aynı dili konuşursa bilgisayar ona iş gönderebilir. Şarj istasyonlarında da istasyonu bir yönetim yazılımına bağlamak için yalnız iki şeye ihtiyaç vardır: istasyonun sürümü destekleyen bir OCPP istemcisi ve yazılımın adresi.

1.6J ve 2.0.1

OCPP 1.6J, sahada en yaygın sürümdür ve JSON tabanlı WebSocket bağlantısı kullanır. Yetkilendirme, oturum kaydı, uzaktan başlatma-durdurma, yeniden başlatma ve temel akıllı şarj profilleri bu sürümde vardır.

OCPP 2.0.1 daha yeni ve kapsamlıdır: güvenlik profilleri (TLS ve istemci sertifikası), gelişmiş cihaz yönetimi, tarife ve maliyet bilgisinin istasyonda gösterilmesi ve ISO 15118 (Plug & Charge) ile daha iyi bütünleşme sunar. Yeni kurulumlarda, özellikle ücretli kullanımda 2.0.1 destekli donanım tercih etmek ileriye dönük bir karardır.

Sahada 1.6J ile kurulmuş birçok istasyon bulunur ve bunlar uzun yıllar sorunsuz çalışmaya devam edecektir. Yeni bir kurulumda 2.0.1 destekli donanım seçmek, yönetim yazılımı 1.6J kullansa bile ileride geçiş imkânı verir. Fazmira Pro ve DC modelleri 2.0.1 destekler ve 1.6J ile geri uyumludur.

Sürüm seçimi kadar önemli olan, istasyonun ve yazılımın gerçekten birlikte test edilmiş olmasıdır. Protokol açık olsa da her yazılımın her özelliği aynı şekilde desteklemesi gerekmez. Kurulum öncesinde yetkilendirme, oturum kaydı, uzaktan komutlar ve akıllı şarj profilleri seçilen yazılımla sahada denenir.

OCPP ile neler yapılır?

Yönetim yazılımı OCPP üzerinden şunları yapabilir:

Akıllı şarj profilleri, yazılımın istasyona belirli saatlerde belirli akım sınırları göndermesini sağlar. Örneğin bir işyeri, mesai saatlerinde binanın yükü yüksekken istasyonları düşük güçte, akşam saatlerinde tam güçte çalıştırabilir. Bu kurallar her istasyona tek tek ayar yapmadan merkezden uygulanır.

Tanılama kaydı (log) alma özelliği, servis ekibinin sahaya gitmeden önce arızanın nedenine dair fikir edinmesini sağlar. Bu sayede teknisyen doğru parçayla yola çıkar ve ilk ziyarette çözüm oranı artar.

• Kullanıcı ve RFID kart yetkilendirme
• Oturum başlangıç-bitiş ve enerji kaydı
• Uzaktan şarj başlatma ve durdurma
• İstasyonu yeniden başlatma, kullanılabilirliğini değiştirme
• Akıllı şarj profilleriyle akım sınırı verme
• Yazılım güncellemesi ve tanılama kaydı alma

Evde gerekli mi?

Evde tek başına kullanılan bir istasyon için OCPP şart değildir; üreticinin uygulaması zamanlama ve raporlama için yeterlidir. Ancak işvereniniz ev şarjınızın bedelini karşılayacaksa ya da istasyonu ileride bir site yönetim yazılımına bağlamak istiyorsanız OCPP destekli model seçmek esneklik sağlar.

Bazı işverenler çalışanlarının evde yaptığı şarjın bedelini karşılar. Bu durumda evdeki istasyonun işverenin kullandığı yönetim yazılımına bağlanması ve evdeki diğer tüketimden ayrı ölçülmesi gerekir. OCPP destekli ve gerekirse MID sayaçlı bir model, bu senaryoyu sonradan cihaz değiştirmeden mümkün kılar.

Ortak alan ve ücretli kullanım

Site, işyeri, otel ve AVM gibi ortak alanlarda OCPP fiilen zorunludur: kullanıcıların ayrıştırılması, kullanım raporları ve arızaların uzaktan görülmesi ancak bir yönetim yazılımıyla mümkündür. Ücretli şarj hizmeti söz konusuysa lisans sahibinin yönetim altyapısı ve ölçüm kuralları devreye girer; bu ayrıntılar güncel mevzuata göre kurulumda netleştirilir.

Ortak alanda yönetim yazılımı seçerken dikkat edilecek noktalar şunlardır: kullanıcıların kendi oturumlarını görebilmesi, yöneticinin kart ve kullanıcıları kolayca tanımlayabilmesi, raporların dışa aktarılabilmesi ve arızaların bildirim olarak gelmesi. İstasyonun OCPP desteği, bu yazılımlardan hangisini seçerseniz seçin bağlanabilmenizi sağlar.

Bağlantı ve güvenlik

OCPP bağlantısı internet üzerinden kurulur; istasyonun Ethernet, Wi-Fi ya da 4G ile sürekli bağlı olması gerekir. Bağlantı koptuğunda istasyon yerel kurallarla (önceden tanımlı kartlar, tak-şarj et) çalışmayı sürdürebilir ve bağlantı geri geldiğinde biriken kayıtları gönderir. 2.0.1’in güvenlik profilleri, istasyon ile yazılım arasındaki trafiği şifreler ve yetkisiz bağlantıları engeller.

İstasyonun bağlantı türü seçilirken otoparkın koşulları belirleyicidir. Kapalı otopark katlarında Wi-Fi ve hücresel sinyal zayıf olabilir; bu durumda Ethernet kablosu en güvenilir çözümdür. Açık alanlarda 4G modem pratik bir seçenektir. Keşifte sinyal ölçümü yapılır ve uygun bağlantı önerilir.